مولد بخار یا دیگ بخار به دستگاه یا محفظه ای بسته اطلاق میشود که در ان بخار اب با فشار بیش از فشار هوای خارج تولید میگردد.

استاندارد آب دیگ های بخار
آب نسبت به مواد معدنی رایج دیگر گرمای بیشتری را جهت افزایش درجه حرارت جذب می کند. بخار قادر به جذب مقادیر زیادی از گرما می باشد که این خواص منحصر به فرد آب، آن را تبدیل به یک ماده خام ایده آل برای گرمایش و فرآیند های تولید نیرو کرده است.
همه آب های طبیعی حاوی مقادیر متفاوتی از مواد محلول و معلق و گازهای محلول می باشند. مقدار مواد معدنی محلول موجود در آب دارای رنج متفاوت از ۳۰ گالن بر لیتر در آب دریا و میزان ۱۵۰۰ تا ۰۰۵.۰ میلی گرم بر لیتر در منابع آب شیرین می باشد.
از آنجایی که ناخالصی های موجود در آب باعث ایجاد مشکالت در دیگ های بخار )بویلر( می شود، باید به کیفیت آبی ً که برای تولید بخار استفاده می شود دقیقا توجه شود.
سه مشکل عمده ای که به خاطر کیفبت آب بویلر به وجود می آید عبارتند از
1 – مشکل رسوب گرفتگی

2 – مشکل خورندگی.
3 – مشکل حمل قطرات آب بویلر توسط بخار
. برای کنترل این سه مشکل سه روش اساسی بشرح ذیل معمول است:
– تصفیه خارجی: در آب ترمیمی به بویلر و نیز آب کندانسه، ناخالصی هایی چون امالح سختی آور، سیلیکا و گازها را حذف و یا به حداقل کاهش می دهند. به طور کلی در آب تغذیه باید ناخالصی ها به حداقل ممکن )از نظر اقتصادی( کاهش یابد.
2- -تصفیه داخلی: با تزریق مواد شیمیایی مناسب به آب تغذیه بویلر و آب بویلر و نیز تصحیحات مکانیکی مشکالت احتمالی را تحت کنترل در می آورند
. 3 -بلودان: با خارج کردن قسمتی از آب تغلیظ شده بویلر و جانشین کردن آب ترمیمی، شدت تغلیظ شدن ناخالصی های آب بویلر را کنترل می کنند
. البته بدیهی است که این سه روش به ترتیب الویت نوشته شده است. و معموال همیشه در عمل سه روش باال الزم به نظر می آید و باالترین ظریب اطمیمنان را در تصفیه آب مناسب جهت بویلر خواهیم داشت. و در واقع روش های دوم و سوم روش های تکمیلی برای روش اول خواهند بود.
در موردتصفیه خارجی آب بویلر به این نکته باید توجه کنیم، چون تصفیه آب مصرفی در صنایع بسیار زیاد است، انتخاب روش های مختلف تصفیه می تواند در هزینه های تصفیه آب کامال چشمگیر باشد. هرچند که استفاده از رزین های تعویض یونی در تصفیه آب تغذیه بویلر اجتناب ناپذیر است، اما در سال های اخیر استفاده از روش اسمز معکوس به همراه رزین متداول گردیده و نشان داده شده است که کاربرد سیکل ترکیبی اسمز معکوس و رزین می تواند در شرایط حتی اقتصادی تر از رزین به تنهایی باشد.
میزان ناخالصی های موجود در ترکیب آب ورودی به دیگ بخار باید به گونه ای باشد که بتواند به تعداد دفعات معقولی بدون گذر از محدودیت های خاصی که جهت طراحی بویلرها در نظر گرفته شده است تغلیظ شود.
اگر آب ورودی مطابق با استانداردها و خواص مورد نیاز نباشد، باید جهت حذف این ناخالصی ها تصفیه شود.با توجه به اینکه تصفیه شیمیایی در درون بویلر قادر به مقابله کردن و بی اثرسازی ناخالصی ها می باشد، نیاز به حذف کامل کلیه ناخالصی های موجود در آب در کلیه موارد نمی باشد. خلوص آب تغذیه بویلرها شامل، میزان و ماهیت ناخالصی ها می باشد نمک های سدیم برخی از ناخالصی ها مانند سختی، آهن و سیلیس نیاز به توجه بیشتری نسبت به سایر امالح مثال دارند. درجه خلوص آب تغذیه مورد نیاز توسط شرایط طراحی بویلر )فشار طراحی، نرخ انتقال حرارت و غیره( محدود می شود می تواند بنابراین میزان خلوص مورد نیاز می تواند به طور گسترده ای متفاوت باشد. یک بویلر فشار پایین معموال آب خوراک با سختی باال را تحمل کند. در حالی که در برخی از بویلرهای مدرن با فشار باال، کلیه ناخالصی های ً موجود در آب تقریبا باید حذف گردد. ً محدوده نسبتا گسترده ای می تواند به عنوان حداکثر میزان مواد قلیایی، نمک، سیلیس، فسفات و غیره، در رابطه با فشار کار ارائه شود. سطوح حداکثر واقعی باید توسط سازندگان بویلر ارائه شود، که پایه طراحی مشخصات بویلر درخواستی خواهد بود.

تفاوت بخار خشک با بخار مرطوب
قبل از پرداختن به موضوع تفاوت بخار خشک با بخار مرطوب در دیگ بخار بویلر صنعتی ابتدا باید با مفاهیم اولیه که مربوط به بخار و انواع بخار صنعتی ، تجهیزات تشکیل دهنده بخار دیگ بخار یا بویلر صنعتی آشنایی کامل داشته باشید. برای اینکار میتوانید به مقاله بخار یا steam مراجعه کنید و از نحوه بوجود آمدن بخار و اینکه بخار چیست و کاربرد آن در صنعت چیست اطلاعات کامل بدست آورید. همچنین برای اطلاع از دیگ بخار steam boiler و انواع بویلر صنعتی میتوانید با یک کلیک تمامی اطلاعات مربوط برای درک درست از این وسیله پر کاربرد را بدست آورید. پس از مطالعه مقاله های مربوط حال باید قبل از پرداختن به مقوله تفاوت بخار خشک با بخار مرطوب توضیحاتی در مورد اینکه بخار خشک چیست؟ بخار مرطوب چیست؟ را بدانید سپس بعد از تعریف این دو نوع بخار تفاوت آن را بررسی می کنیم.
بخار مرطوب چیست ؟
اگر کسی به شما بگوید “بخار” احتمالاً فکر می کنید “رطوبت” است. اما بخار می تواند خشک یا مرطوب باشد. هنگامی که آب را گرم می کنید و آب به نقطقه جوش در فشار عادی می رسد. دمای جوش (۱۰۰ درجه سانتیگراد / ۲۱۲ درجه فارنهایت) آب از حالت مایع به حالت گازی تبدیل می شود و در نتیجه بخار آب حاصل می شود. این نوع بخار دارای قطرات پراکنده آب است این همان بخار مرطوب می باشد. برای درک بهتر بخار مرطوب بگذارید یک مثال ساده را بزنیم. یک کتری آب را فرض کنید. بدلیل حرارت بالای که توسط اجاق بوجود می آید. دمای آب بالا می رود.
آب گرما را به تدریج جذب می کند، مولکول های H2O از هم پاشیده می شوند و آب شروع به جوشیدن می کند. هنگامی که مقدار کافی انرژی جذب شد ، برخی از مولکول ها تبخیر می شوند. بخار روزنه کتری خارج می شود. تماس بخار با محیط سرد باعث می شود تا انرژی خود را از دست بدهد. سپس تبدیل به بخار مرطوب شود. در دیگ بخار میتوان میزان رطوبت بخار مرطوب را تنظیم نمود.
نکته : برای بالا بردن یک گرم آب از دمای انجماد (۰ درجه سانتیگراد) تا نقطه جوش نیاز به ۱۰۰ کالری گرما است.
بخار خشک چیست ؟
بخار خشک یا مافوق گرم همانطور اگه از اسم این نوع بخار پیداس دارای حرارت و دمایی بسیار بالایی است. بدین صورت که در این نوع بخار هیچ گونه ذرات آب وجود ندارد. در مبحث بخار مرطوب گفته شد که دمای نقطه جوش برای تبدیل آب به بخار ۱۰۰ درجه سانتیگراد است. هنگامی که این دما بیش از ۱۱۰ درجه سانتیگراد ، حتی ۱۲۰ درجه سانتیگراد باشد ، انرژی حرارتی آن بالا می رود و بخار خشک تولید میشود. بخار خشک هیچونه ذرات آب را در خود ندارد. و رطوبت آن صفر است. حال با این دو نوع بخار آشنا شدید اما تفاوت بخار خشک با بخار مرطوب و همچنین کاربرده های این دو بخار چیست؟

تفاوت بخار خشک با بخار مرطوب در دیگ بخار بویلر صنعتی چیست ؟
بخار خشک دارای دمای بالاتری است اما بخار مرطوب دمای کمتری دارد. در ملکول های تشکیل دخنده بخار خشک هیچونه آبی وجود ندارد در صورتی که در مولکول های بخار مرطوب ذرات آب وجود دارد. درصد رطوبت بخار خشک بسیار کمتر از بخار مرطوب می باشد. از کاربرد های بخار خشک میتوان به استریل و ضدعفونی کنندگی اشاره نمود. کاربرد بخار مرطوب را میتوان جهت رطوبت سازی برای محیط بیان نمود. از بخار خشک و بخار مرطوبت باتوجه به نیاز صنایع مختلف میتوان استفاده نمود